Choose language

Het mechanisme

Wat is de Penrose-grens?

De Penrose-grens is het punt waarop het inwerken van nieuwe mensen meer tijd vraagt dan de mensen die er al werken kunnen vrijmaken. De Amerikaans-Britse econoom Edith Penrose beschreef dat mechanisme in haar boek The Theory of the Growth of the Firm (1959). De economen van haar tijd vroegen zich af wat de optimale grootte van een bedrijf is. Penrose vroeg wat de optimale groeisnelheid is.

Haar antwoord: de ervaren mensen die een bedrijf al heeft, begrenzen hoeveel het tegelijk kan uitbreiden, omdat nieuwe mensen hun tijd nodig hebben om het werk te leren en hun plek te vinden. Groeit een bedrijf harder, dan lijdt de efficiëntie eronder en volgt vaak een periode van tragere groei. In de internationale literatuur heet dat het Penrose-effect. De rem zit dus niet in de markt of in het geld, maar in de agenda van de mensen die er al werken.

Na het sollicitatieproces

Een nieuwe medewerker levert niet meteen capaciteit op, maar kost eerst tijd.

Inwerken en bijsturen gaan af van de uren van de mensen die er al werken. Dat is de normale volgorde en geen slechte start. Het wordt pas een rem als je sneller aanneemt dan jij en je team kunnen inwerken.

Vier tips

Wat doe je voordat je iemand aanneemt?

1. Reken in je eigen uren, niet in die van de nieuwe kracht

Een nieuwe medewerker kost niet alleen salaris, maar ook de uren die jij besteedt aan selecteren, inwerken en bijsturen. Die uren gaan af van het werk dat je nu doet. Weet je niet hoeveel het er zijn, dan weet je ook niet of je de stap nu aankunt.

Een rekenvoorbeeld, met aannames die je vervangt door je eigen getallen: je werkt met twaalf mensen en neemt er twee aan. Kost elke nieuwe collega de eerste drie maanden vier uur per week van jou of een ervaren collega, dan gaat er samen ruim honderd uur naar inwerken (2 x 4 uur x 13 weken = 104 uur). Die uren gaan niet naar klantwerk.

2. Neem niet meer mensen tegelijk aan dan je kunt inwerken

De grens gaat over tempo, niet over aantallen. Twee mensen na elkaar inwerken past vaak waar twee tegelijk niet past. Spreid de start als je agenda dat vraagt.

3. Ook een ervaren kracht van buiten kost eerst jouw tijd

Een ervaren kracht van buiten brengt vakkennis mee, maar kent jouw bedrijf nog niet. Volgens onderzoek naar het werk van Penrose moeten de mensen die er al zitten daarom ook in hem of haar tijd en aandacht steken. Een leidinggevende erbij lost de grens dus niet vanzelf op; plan ook zijn of haar inwerktijd.

4. Geef je ervaren mensen tijd om in te werken, maar niet al hun tijd

De grens schuift op als je ervaren mensen bewust tijd geeft om nieuwe collega's op te leiden. Volgens onderzoek naar het werk van Penrose kan goed geplande groei het Penrose-effect dempen. Gaat er te veel tijd naar opleiden, dan blijft het lopende werk liggen. Plan het inwerken dus als werk, met uren erbij, en haal die uren ergens anders weg.

Het CBS telde dat 48,6 procent van de bedrijven die in 2015 hun eerste medewerker aannamen, vijf jaar later nog werkgever was, meer dan bij de groep van vijf jaar eerder. Waarom de rest geen personeel meer had, meet het CBS niet.

In AccountView

Hoe helpt AccountView bij het inwerken?

Software verlegt de Penrose-grens niet. Wat het wel kan: laten zien hoeveel tijd inwerken kost, en een nieuwe collega veilig laten meewerken zonder dat jij er steeds naast zit.

Onderstaand enkele manieren waarom AccountView je helpt om het inwerktraject in goede banen te leiden.

Twee collega's werken samen aan een laptop

Zien wat inwerken kost

Je eigen inwerkcijfer

Met de uitbreidingsbundel Projecten en Uren boek je uren op een project.

Inwerkproject
Maak een apart project voor inwerken, geef het een projectgroep zoals INTERN en zet er een urenbudget op, dan zie je wanneer het inwerken langer duurt dan gepland.

Rapport Productiviteit
Het rapport Productiviteit laat per medewerker zien welk deel van de contracttijd productief is. Zo zie je in je eigen cijfers wanneer een nieuwe collega meedraait, en reken je de volgende keer met je eigen getal.

Meer over Projecten en Uren
Collega werkt zelfstandig op haar laptop

Veilig meewerken

Laten meewerken zonder dat jij ernaast zit

Uitgebreide toegangsbeveiliging
Bepaal per gebruiker welke administraties, dagboeken en menu's iemand ziet, en met weergaven per gebruikersgroep krijgt een nieuwe collega alleen de vensters die bij zijn of haar taak horen.

Betalingsfiattering
Een nieuwe collega voert inkoopfacturen in, een ervaren collega kerut ze goed voordat er betaald wordt.

Audit Trail
Legt vast wie wat wanneer wijzigde, zodat je achteraf meekijkt in plaats van ernaast te zitten.

Plannen en leren

De groei vooraf plannen

Met Budgettering zet je de begrote kosten per grootboekrekening en kostenplaats naast de werkelijke, dus ook de kosten van de mensen die je wilt aannemen. En groei je in gebruikers, kijk dan naar je pakket: lokaal is AccountView Team er voor twee tot vijf gebruikers en Business voor zes of meer.

Het pakket leren zonder jouw tijd

Een nieuwe collega kan de training Werken met AccountView volgen. In het pakket zelf opent F1 de help bij het venster waar je staat.

Wat kost het?

Projecten en Uren is een uitbreidingsbundel bij AccountView Online en bij de lokale varianten Team en Business; de andere onderdelen zijn modules. Welke je nodig hebt en wat ze kosten, staat op de pagina met pakketten en prijzen. Twijfel je, vraag het dan na.

Naar de trainingen

Uit de praktijk

"De grote kracht van AccountView? Efficiënt werken. 60 verkoopfacturen in een week: een half uur. Algemene administratie: 10 minuten per dag. Maandafsluiting: 1,5 uur per maand. "

Rik Gevers, Gevers-IT

Veelgestelde vragen

De Penrose-grens is het punt waarop het inwerken van nieuwe mensen meer tijd vraagt dan de mensen die er al werken kunnen vrijmaken. Edith Penrose beschreef het mechanisme in 1959; in de internationale literatuur heet dat het Penrose-effect.

Zoveel als jij en je team naast het gewone werk kunnen begeleiden. Penrose geeft daar geen vast getal voor; het hangt af van hoeveel ervaren mensen er al zijn en hoeveel tijd zij vrijmaken. Weet je dat niet, schrijf dan eerst de uren van één inwerktraject.

AccountView laat met Projecten en Uren zien hoeveel uur inwerken kost en wanneer een nieuwe collega productief meedraait. Met toegangsbeveiliging, betalingsfiattering en Audit Trail werkt een nieuwe collega veilig mee terwijl een ervaren collega controleert.

Niet vanzelf. Een ervaren leidinggevende van buiten kent het bedrijf nog niet, dus ook hij of zij vraagt eerst tijd van de mensen die er al werken.

Bronnen

Waar dit op rust

  1. Penrose, E.T. (1959). The Theory of the Growth of the Firm. New York: John Wiley.
  2. Kor, Mahoney, Siemsen en Tan (2016), "Penrose's The Theory of the Growth of the Firm: An Exemplar of Engaged Scholarship", Production and Operations Management 25(10), 1727 tot 1744.
  3. CBS, 29 november 2022, "5-jarig overlevingspercentage van nieuwe bedrijven neemt toe".
  4. AccountView-handleidingen: Projecten en uren (paragraaf 4.3, 4.9, 5.1 en 8.2 en hoofdstuk 6), Algemeen (hoofdstuk 10 toegangsbeveiliging, 11 betalingsfiattering, 12 Audit Trail), Financieel (hoofdstuk 4 budgettering) en Installatie (paragraaf 7.24 weergaven per gebruikersgroep).

Myrthe de Munnik, Online Marketeer bij AccountView · 25 september 2026

Meer informatie?

Wil je meer informatie, of heb je niet helemaal gevonden wat je zocht?

Vul het formulier in, dan nemen we het graag persoonlijk met je door.